Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!


POWR紘


B造skawice dla dobrych ludzi - Jerzy Granowski

Haiku i podobne im miniatury.

      B造skawice dla dobrych ludzi to poezja haiku ze zdj璚iami czarno-bia造mi: Grzegorza, B豉chowskiego, Jana Zenona Duchnika, Dawida Granowskiego, Marcina Granowskiego, Ryszarda Granowskiego, Zofii Granowskiej, Anny Marii Kodzik, Jana Siwmira, Wandy Dusi Sta鎍zyk, Doroty Struga造, Joanny Ry i moich.

Format ksi捫ki A6, stron 136, ok豉dka mi瘯ka,
Drukarnia Kolumb Katowice,
Wydawca SMFG Katowice.
ISBN 978-83-927050-5-5

Przelewy na SMFG nr konta 74 1160 2202 0000 0002 1674 5196 z zaznaczeniem: "B造skawice..."
Ksi捫ka, kosztuje 10,- PLN z przesy趾. Adres prosz przes豉 na meila smfg(at)op.pl


Recenzja Izabeli Moniki Bill i Tadeusza Liry-奸iwy:

BΧSKAWICE MY印I, CZYLI HAIKU WEDΣG 印﹖KIEGO POETY


      Jerzy Granowski urodzi si w 1948 r. w Bochni. Uko鎍zy Politechnik 奸御k oraz Dziennikarstwo i Nauki Polityczne na Uniwersytecie Warszawskim. Jest dziennikarzem, poet, redaktorem i grafikiem. Debiutowa w dzienniku "Wiecz鏎" w 1979 roku wierszem "Ostrze瞠nie". Publikowa w prasie 郵御kiej oraz w zbiorowych wydawnictwach. Jest autorem s逝chowisk emitowanych na antenie Polskiego Radia Katowice. Jego grafiki by造 wykorzystane m.in. w tomikach poetyckich: "Cieniobranie" Marty Gracz, "Kameleony" Izabeli Moniki Bill.

      Do tej pory wyda dwie ksi捫ki poetyckie: Wstaniemy o 鈍icie (2011 r.) i B造skawice dla dobrych ludzi ( haiku i podobne miniatury, 2014 r.). Jerzy Granowski napisa na odwrocie drugiego tomiku, 瞠 "Pisanie haiku wymusza pewn dyscyplin zapisu i zabaw s這wem oraz wyobra幡i". Zaprasza czytelnika do wsp鏊nej zabawy s這wem, poniewa haiku to s b造skawice dla dobrych ludzi.

      Haiku jest japo雟k form poetyck, charakterystyczn dla okresu Edo(1603-1868). Kompozycja tej formy zachowuje podstawowy zapis tr鎩wersowy, 17. sylabowy (5-7-5).Wa積ym elementem jest tutaj odniesienie do pory roku lub dnia. W znaczeniu klasycznym haiku oznacza這 utw鏎 wi您any o charakterze 瘸rtobliwym.

      Utwory Jerzego Granowskiego odbiegaj od klasycznej formy gatunku. Autor wprowadza do haiku swoje refleksje, spostrze瞠nia i niepokoje egzystencjalne.Ciekawym i oryginalnym pomys貫m poetyjest wprowadzenie spisu temat闚 zamiast tre軼i.

      W tomiku przeplataj iuzupe軟iaj sidwa cykle tematyczne: klasyczny odnosz帷y si do p鏎 roku i dnia oraz zaproponowany przez autora cykl wykraczaj帷y poza ramy wspomnianego gatunku (miasto, kolej, cz這wiek uwik豉ny). Ksi捫k otwiera klasyczny temat "Wiosna". Oto charakterystyczny przyk豉d: "budzi si wiosna/gros motyli na kwiatach/samolot w locie" (s.5). Natomiast"We Florencji" jest przyk豉dem cyklu wykraczaj帷ego poza ramy tematyczne haiku. Na uwag zas逝guje utw鏎: "na placyku/via Dante Alighieri/zapach poezji" (s.51).

      W kr璕u zainteresowa autora, poza tematem miasta, jest kolej. "z豉many szlaban/sapie lokomotywa/krew na przeje寮zie" (cykl "Z torowiska", s.117). Bardziej optymistycznym utworem z tego cyklu jest: "kolejka le郾a/jedzie po w御kich torach/rado嗆 turyst闚" (s.123). Natomiast cykl Nad mogi陰 pokazuje uwik豉nie cz這wieka w histori i polityk: Monte Cassino/tam krwi zroszone maki/-pami耩 zosta豉 (s.35).

      Powr鵵my do tytu逝 ksi捫ki: B造skawice dla dobrych ludzi. Kim s dla autora dobrzy ludzie i dlaczego po鈍i璚i w豉郾ie im swoje utwory, a nie po prostu wszystkim ludziom? Odpowied znajdziemy w cyklu B造skawice, na kt鏎y sk豉daj si trzy haiku. S to drogowskazy m闚i帷e o odwiecznych warto軼iach moralnych, etycznych, religijnych, wed逝g kt鏎ych powinien 篡 dobry, prawy cz這wiek.

      Wspomniany tryptyk haiku mo積a por闚na do biblijnego symbolu Tr鎩cy 安i皻ej. Utwory stanowi nierozerwaln ca這嗆: ciep貫m b造skawicy/rozgrzeszona planeta/korzenie nieba, przes豉nie Niebios/ostrze瞠nie przed grzechem/to Palec Bo篡, piorun o鈍ieca/ociemnia貫 rozumy/trwoga i 篡cie (s.85).

      Zwr鏂ili鄉y uwag na oryginaln ok豉dk tomiku, kt鏎 zaprojektowa Jerzy Granowski. Przedstawia ona symbol 熤y i nawi您uje tym do klasycznego cyklu Wiosna: 熤a przylecia豉/do mojego pokoju/jest co podziwia, 熤a kolorowa/do 鈍iat豉 przyfrun窸a/dooko豉 noc (s.7).讜a jest b造skawic od Boga, przylatuj帷 tylko do dobrych ludzi jako znak szcz窷cia, powodzenia, a poecie daje natchnienie tw鏎cze i cieszy oko.

      Nale篡 wspomnie, 瞠 dla haiku charakterystyczny jest brak tytu逝. Jednak autor z豉ma t klasyczn zasad i w ostatnim haiku tomiku nada tytu: INSTRUKCJA OBSΣGI BYKA, M鎩 Bo瞠 drogi/豉piesz byka za rogi/-on wie co zrobi (s.131).

      Wspomniany tomik Jerzego Granowskiego zawiera odwieczne przes豉nia: jak by dobrym cz這wiekiem, 篡 zgodnie z kodeksem moralnym, nie ulega z逝dnym warto軼iom i fa連zywym prorokom.

      Polecamy czytelnikom i krytykom literackim t niezwyk陰 ksi捫k, kt鏎a wykracza poza klasyczne granice gatunku.

Izabela Monika Bill i Tadeusz Lira-奸iwa



Recenzja Piotra Goszczyckiego:

POETYCKI NOKAUT BΧSKAWICY


      B造skawice dla dobrych ludzi to tom poetycki Jerzego Granowskiego. W takim momencie wa積e jest, aby ka盥y autor podnosi sztang oczekiwa, jakim jest druga pozycja ksi捫kowa. O ile debiut Wstaniemy o 鈍icie (Wyd.: Miniatura; Krak闚 2011) zrobi na mnie pot篹ne wra瞠nie, mia貫m nadziej, 瞠 tym razem b造skawice... oka膨 si powalaj帷e. Nie myli貫m si. To by poetycki nokaut.
      Gdybym chcia por闚na tomik do boksu, w闚czas mo瞠 okaza si, 瞠 ka盥ym razem Granowski z precyzj 17 sylab wypowiada si na tematy przestrzeni, p鏎 roku, kobiet? nie stroni帷 przy tym od filozofii, kolei czy wszechstronnego 瘸rtu. Rozpoczynaj帷 cytowanie autora, znajduj przestrog za pomoc metody chybi-trafi:

przes豉nie Niebios
ostrze瞠nie przed grzechem
to palec Bo篡


a nast瘼nie kieruj帷 si wskaz闚kami tematycznymi, na kt鏎e zosta造 podzielone utwory, trafiam na dzia odkrywca. Znajduj tu:

ciekawy 鈍iata
przed nim wielka przygoda
Anio Str騜 czuwa


      W tym momencie warto zaznaczy, 瞠 ka盥 parzyst stron z celnymi haiku zdobi zdj璚ie, kt鏎e jakby zapowiada, b康 odpowiada wskazanym utworom poszybowa nieco dalej, nieco wy瞠j. Oczywi軼ie ma to na celu sprytn wielowymiarowo嗆, poniewa Granowski wie, 瞠 samymi kr鏒kimi utworami mo瞠 przegada temat, mo瞠 wyj嗆 w stron bana逝 w spos鏏 niedostrzegalny. Granowski przy okazji drugiego tomiku doskonale pozna taktyk, jak w arcydelikatny spos鏏 豉ma stereotypy i konwencj. Na stronie internetowej Granowskiego www.poetycka.strefa.pl trafi貫m na recenzj tego tomiku i nie zgodz si tu z Izabel Monik Bill i Tadeuszem Lira-奸iw, kt鏎zy pisz: "tomik Jerzego Granowskiego zawiera odwieczne przes豉nia: jak by dobrym cz這wiekiem, 篡 zgodnie z kodeksem moralnym, nie ulega z逝dnym warto軼iom i fa連zywym prorokom." W b造skawicach dla dobrych ludzi nie ma bowiem metod jak nie ulega z逝dnym warto軼iom, nie m闚i帷 ju o fa連zywych prorokach. Granowskiego nie obchodz takie roztrz御ania, poniewa nie jest tom rozlicze tylko spostrze瞠, gdzie przyroda nie jedno ma imi:

ma貫 jezioro
nartniki na powierzchni
para w u軼isku


      Dla cz這wieka, kt鏎y w momencie przej軼ia na emerytur wydaje skromn pozycj ksi捫kow liczy si nie tylko przyroda czy odpoczynek. Znajdziemy tu refleksj z nad jezior ale i tak瞠 kilka ciekawych metafor odno郾ie kolei:

w le郾ych odst瘼ach
dyszy w御kotor闚ka
sarenka patrzy


czy dostrzegaj帷 niebezpiecze雟two na przejazdach kolejowych Granowski trafnie zauwa瘸:

這skot 瞠lastwa
krzy 鈍i皻ego Andrzeja
zmia盥穎ne auto


      Taka filozofia to nic innego jak poetycki boks. Nie jest bowiem 豉two, za pomoc 17 sylab wypowiedzie wojn, a co ju innego wygra pojedynek. Tom ten, to jednoznaczny poetycki nokaut, kt鏎y czytelnik mo瞠 dozna za ka盥ym razem. Cz瘰to spotykam si z utworami, w kt鏎ych roi si od metafor, gdzie utw鏎 nazwany szumnie wierszem ci庵nie si w niesko鎍zono嗆. W przypadku Granowskiego, ta dyscyplina poetycka wymusza konsekwencj. Gdyby w tomie nie by這by fotografii, b造skawice? znacz帷o straci造 by na sile, a czytelnik m鏬豚y mie przesyt poszczeg鏊nych utwor闚. Tadeusz J霩ef Maryniak (pseud. Tamar) cz瘰to publikuje bardzo kr鏒kie formy literackie pocz患szy od sentencji, haiku poprzez aforyzmy a do znudzenia? W鈔鏚 prawie 40 pozycji ksi捫kowych bardzo trudno trafi na oryginalno嗆, a ca豉 tw鏎czo嗆 Maryniaka zlewa si w jedno嗆, czego nie mo積a powiedzie o Granowskim. On, aby trafnie zilustrowa ka盥 parzyst stron poprosi kilka os鏏 o cenne fotografie, kt鏎e s jak grzmoty przy b造skawicach. Tylko w ten spos鏏 豉mi帷 konwencje tradycyjnego boksu (czy burzy) mo積a trafnie rozwija temat i poetycko (bez b陰dzenia) trafia do serc czytelnik闚. Tytu這w b造skawic, kt鏎a zdobi ok豉dk tomu jest przepi瘯ny motyl oznaczaj帷y pi瘯no嗆, krucho嗆 i prawd, 瞠 wszystko co pi瘯ne, szybko si ko鎍zy. Drugi tom poetycki Jerzego Granowskiego to przecie B造skawice dla dobrych ludzi, kt鏎e ja polecam ka盥emu.

Piotr Goszczycki


Jerzy Granowski - B造skawice dla dobrych ludzi. Wyd. Studio Ma造ch Form Graficznych, Katowice 2014